Waarom gedragen jongens zich anders dan meisjes?

Jongens zijn anders dan meisjes. Ze vertonen vaker grensoverschrijdend gedrag.  Jongens zijn fysiek en dagen elkaar uit. We vinden dit gedrag vaak ongewenst en willen dit veranderen, zodat er weer rust in de groep is. Maar is het zo erg dat jongens met elkaar stoeien? en hoe kunnen we hen betrekken tijdens de kinderdienst in de kerk? In dit artikel geven we antwoorden op deze vragen.

Hersenen zitten anders in elkaar

lekker doen en proberen motiveert jongens

De hersenen van jongens en meisjes wijken licht van elkaar af. Het resulteert in zichtbare verschillen in gedrag. Jongens houden van fysieke sporten, auto’s en competitie. Meisje zijn coöperatief en willen graag geliefd zijn. In een online artikel staan enkele verschillen uitgewerkt die heel herkenbaar zijn in het lesgeven tijdens de kindernevendienst. Het is goed om je bewust te zijn waarom jongens zich anders gedragen en hoe je hen kunt stimuleren.

Doorbloede hersenen

In een rustige situatie, bijvoorbeeld als kinderen luisteren naar een instructie zijn de hersenen van meisjes beter doorbloed dan die van jongens. Dit betekent dat er meer activiteit in het brein is en dat een meisje er beter ‘bij’ blijft. Bij jongens is het brein minder doorbloed. Een brein in rust betekent ook ècht in rust, dus in de ‘slaapstand’. Zit een jongen te lang stil in de schoolbanken en moet hij continu luisteren, dan valt hij in slaap

Oxytocine versus testosteron

Van nature hebben jongens dus actie nodig en is het voor meisjes makkelijker alert te blijven. Meisjes hebben meer het stofje oxytocine in hun lichaam, het ‘knuffelhormoon’. Dit zorgt ervoor dat aardig zijn en aardig gevonden worden belangrijk voor ze is. Meisjes houden dus meer rekening met jou als leraar: alleen voor jou doen ze al meer hun best. Jongens zijn daar niet of minder mee bezig omdat zij het hormoon testosteron in hun lichaam hebben. Daardoor zijn ze wat agressiever, impulsiever, competatiever en actiever.

Hoe leren jongens? Hoe leren meisjes?

In de tabel hieronder staat hoe meisjes en jongens het liefst leren. Ongeveer twintig procent van de jongens leert op een meisjesachtige manier en vice versa.

Meisjes Jongens
Talig Ruimtelijk – mathematisch
Stap voor stap Trial and error (proberen en falen)
Risicomijdend Risicozoekend
Uiten en duiden van emoties Gericht op beweging
Reproductiegericht Verbanden leggen en synthetisere
(Voor)beelden en bronnen natuurgetrouw, realistisch (Voor)beelden en bronnen abstract, in codetaal, symbolen en/of schema’s
Samenwerken Alleen werken
Coöperatief Competitief
Lange taken (geen rustmomenten) Korte taken (rustmomenten)
Personen, voorbeelden, tekst, beelden zijn vrouwelijk Personen, voorbeelden, tekst, beelden zijn mannelijk

Hoe maak je de kinderdienst aantrekkelijk voor jongens

  1. Besteed niet te veel aandacht aan hun bewegelijkheid. Dat hebben jongens juist nodig om te kunnen blijven luisteren. Anders vallen ze letterlijk in slaap.
  2. Vertel aan het begin van de dienst wat je precies gaat doen, dan weten jongens waar het naar toe gaat.
  3. Ga met kinderen tussen de 9 en 12 jaar in gesprek tijdens de Bijbeltijd. Laat ze zelf de Bijbel induiken en conclusies trekken aan de hand van vragen die je stelt.
  4. Vraag aan jongens niet wat ze hebben geleerd of hoe ze het hebben ervaren, maar wat heb je gedaan? Hoe heb je het aangepakt? Hoe ben je tot die conclusie gekomen?
  5. Vertel ze niet wat ze fout hebben gedaan, maar wat jij gezien hebt wat ze hebben gedaan en hoe ze het anders hadden kunnen doen.
  6. Geef jongens veel complimenten. Zeggen dat ze stil moeten zitten is geen compliment. Jongens krijgen twee-derde aandacht in de klas, maar het zijn bijna alleen maar correcties. Draai dit om, stimuleer beweging en bevestig ze daarin. “Wat kan jij hard lopen. Nu gaan we even rustig zitten. Zometeen gaan we weer bewegen.” of “wat kun jij hard schreeuwen! Kun jij ook rustig iedereen bij elkaar halen/roepen zodat we verder kunnen met de les? Wat heb je dat goed gedaan!”

Tips om beweeglijkheid te kanaliseren

Om de jongens hun beweeglijkheid te kanaliseren moet je bewust bewegelijkheid inbrengen in de dienst. Vijf tips:

  1. Begin een kinderdienst met een spel waar een competitie-element in zit en beweging. Bijvoorbeeld door tikkertje te doen aan het begin van de dienst. Het is leuker hier variatie in te brengen en dat het spel iets te maken heeft met het Bijbelverhaal.
  2. Als er een Bijbelverhaal is, laat ze dan ondertussen iets kleuren of knippen of laat ze kleien met een soort kneedgum.
  3. Schuif alle stoelen en tafels aan de kant en laat ze liggen op de grond. Of geef ze opdracht om in een bepaalde houding te gaan zitten en kijk wie dit het langst vol houdt. Met benen gekruist of met de benen omhoog. Of de armen omhoog.
  4. Stel gedurende je verhaal af en toe vragen om ze scherp te houden.
  5. Werk in korte blokjes. Behoud de interactie.

Deze tips kunnen nog verder aangevuld worden met andere tips. Er is een wereld te ontdekken voor kinderwerkers hoe we jongens meer tot hun recht kunnen laten komen in de kinderdiensten. Wanneer we hier in slagen dan zullen ze ook veel positievere associaties ontwikkelen ten aanzien van God. Want God heeft jongens net als meisjes naar Zijn beeld geschapen.


In de kinderwerkmethode van Er op uit! wordt veel aandacht besteed aan het doen van dingen, Xpedities en competitie-elementen. Jongens zijn daardoor extra gemotiveerd om naar de kerk te gaan vanwege het aantrekkelijke programma. Vraag eens een proefles aan >>>


Meer over het leerverschil tussen jongens en meisjes op latere leeftijd

Een uitgebreid artikel in het dagblad Trouw onderstreept de prestatieverschillen tussen meisjes en jongens. Vrouwen overvleugelen de mannen op HBO en WO-niveau. Is dat erg? Nee. Waarom dan toch aandacht hiervoor? Zijn jongens dommer geworden? Zijn vrouwen nu eenmaal slimmer? Nee, dat is niet het geval. Ze zijn qua intelligentie even slim, maar jongens onderpresteren ten opzichte van meisjes binnen het huidige schoolsysteem. We halen enkele alinea’s aan uit het artikel:

Binnen het voortgezet onderwijs wordt ook geworsteld met het verschil tussen jongens en meisjes

Het probleem: jongens presteren onder de maat. Het begint al aan het einde van de basisschool, daar krijgen jongens lagere cito-scores. En eenmaal op de middelbare school halen ze lagere rapportcijfers, blijven ze vaker zitten en moeten ze vaker een niveau terug. “Ik doe dit werk nu dertig jaar. Ik zie jongens letterlijk steeds stiller worden in de klas”, zegt Siep de Haan, wiskundedocent op het Bonifatius College in Utrecht.

In Nederland ontstaat in het schoolsysteem langzaam een bewustzijn dat jongens anders leren dan meisjes. En niet alleen anders leren, maar ook gemotiveerd worden door andere factoren.

“Meisjes willen vaker beginnen bij details en vervolgens stapje voor stapje het volgende doen. Bij jongens zie je vaker dat ze een overzicht willen en vervolgens hun eigen route bepalen.”

“In het onderwijs ziet een natuurkunde docent dat lesstof wordt opgehakt in stukjes met een bijbehorende toets. “Dat past bij detailstrategen, meisjes veelal. Dat is waarom meisjes het vaak beter doen. Jongens houden meer van experimenten en een korte uitleg.”

Een kleine ingreep maakt soms al een heel verschil. Siep de Haan: “Jongens zijn beweeglijker en werken veel meer proefondervindelijk. Meisjes hebben meer zelfdiscipline, werken stap voor stap, schrijven netter, lezen langer. In de klas doe ik weleens een dansje met de leerlingen als de jongens rumoerig worden, daarna werken ze weer rustig door.” Ook merkt De Haan dat jongens beter presteren als hij een beroep doet op hun competitiedrang. “Ik had een eerste klas gymnasium waar de jongens al aan het begin van het jaar gemiddeld een punt lager scoorden dan de meisjes. Ik heb het benoemd: ‘Jongens, jullie cijfers zijn lager. Gaan we dit het hele jaar zo doen?’ Dat had effect, toen ging het beter.”


Bronnen: Boomberoepsonderwijs en Dagblad Trouw | Video: Leraar24 / Studio24 | coverfoto: iStock

Trefwoorden: jongens, meisjes, kinderwerk, sekseverschillen, manier van leren, didactiek, kerk, gemeente, kindernevendienst, uitdaging, competitie, opdrachten, beweeglijkheid, aantrekkelijk, lesgeven, kinderwerkers, jongen, testosteron, oxytocine, agressief, impulsief, competitief, actief, oxytocine, jongen, man, kinderen, lesgeven, trial and error, trial error, basisschool, zondagsschool

* = verplicht veld

Reageer

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>