09-11-2018 | Etnische prof:lering: hoe je als christen verschil kunt maken

Wat kunnen we leren van de ontmoeting met de Samaritaanse vrouw

Auteur: Ronald Blonk, initiatiefnemer van kinderwerkmethode Er op uit!

Vanmorgen hoorde ik op Radio 1 een discussie over de heftige gevolgen van etnische profilering in onze maatschappij. Etnische profilering wordt toegepast door de politie om op basis van kenmerken van mensen daders van misdrijven op te sporen. Wanneer je bijvoorbeeld Marokkaan of Antilliaan bent, dan is het in grote steden niet ongebruikelijk dat je 2 tot 4 keer per dag staande wordt gehouden door de politie ongeacht of je iets op je kerfstok hebt. Bij de politie wordt erkend dat dit ongewenst uit de hand is gelopen.

Uit het gesprek werd duidelijk dat niet alleen de politie overdreven af gaat op etniciteit. Deze groepen lopen op alle plekken in de maatschappij tegen deze vooroordelen aan. Wat mij triggerde was dat het programma stil stond bij de grote innerlijke gevolgen voor deze mensen. De stelselmatige vernederingen waar ze mee te maken hebben slaan diepe wonden in hun ziel. De slachtoffers van onterechte profilering zijn over het algemeen gewone burgers: advocaat, fietsenmaker, politieagent, cabaretier, journalist, moeders, jongere, etc. Maar er zijn ook criminelen bij, opgeschoten jongeren, uitdagende meisjes, opzichtige drugshandelaars die continu behandeld worden als crimineel. De innerlijke wonden die deze mensen met zich meedragen zijn aan de buitenkant niet te zien. Ze hechten vaak geloof aan het beeld dat anderen van hen hebben en voelen zich minderwaardig.

Christenen doen ook aan etnische prof:lering

Bij de politie werken christenen en het is niet bekend of christen-agenten minder etnisch profileren dan hun collega’s. Het zou natuurlijk mooi zijn als dat zo zou zijn. Ook christenen ontkomen er niet aan om mensen te scannen en daar oordelen aan te verbinden. En de vraag is gaan wij anders met mensen om dan mensen die Jezus niet hebben leren kennen? En wat zegt de Bijbel over dit onderwerp, spreekt de Bijbel over etnische profilering?

Etnische prof:lering in Jezus tijd

Etnische profilering is van alle tijden. Toen Jezus rondging in Israël vond er ook sterke etnische profilering plaats, op basis van historische vooroordelen en religieuze regels. Allerlei groepen werden geïdentificeerd en weggezet als crimineel, gevaarlijk of onrein, zoals Samaritanen, Romeinen, tollenaars, hoeren en Edomieten. Feitelijk was iedereen die niet Judeeër was verdacht en onrein. Veel van deze risico profielen waren opgebouwd uit religieuze regels. En er was een innerlijke haat tegen veel bevolkingsgroepen op basis van historische gebeurtenissen van eeuwen geleden.

Jezus prof:leerde ook etnisch

Jezus trok door heel Israël en tot de verbazing en weerzin van zijn tijdgenoten trok Jezus juist op met deze etnisch geprofileerde groepen. Hij stond bekend als een vriend van tollenaars en zondaars (Matteüs 11:19). Jezus zocht juist de mensen op met het hoogste criminele risico profiel of die het hoogste besmettingsgevaar hadden (onrein). Mensen waar je absoluut niet mee gezien wilde worden, want dan was je reputatie gelijk aan diggelen. Wat had Jezus dan toch te zoeken bij deze mensen?

Jezus vulde de diepe wonden, met levend water

Bekende mensen die Jezus opzocht zijn: Maria van Magdala, die bezeten was door zeven ‘onreine’ geesten (Lukas 8:1-3) en die waarschijnlijk in zonde leefde. Zacheüs de rijke en vooral criminele tollenaar (Lukas 19:1-8). Jezus zei tegen hem dat Hij een afspraak met hem had om bij hem te komen eten. De Samaritaanse vrouw en haar dorpsgenoten (Johannes 4:1-26). De manier waarop de Here Jezus deze mensen benaderde ontwapende hen. Hij kwam naar ze toe en Hij doorbrak daarmee alle ongeschreven regels. Daarmee kon Hij tot hun hart doordringen. Als we dieper inzoomen op de Samaritaanse vrouw dan waren daar heel wat diepe wonden te helen. Wonden die menselijk gezien niet te helen waren.

De eerste wond. Het geloof van de Samaritanen werd al eeuwen weggezet als verderfelijk door de Joodse broeders, terwijl ze in veel opzichten hetzelfde geloofde als de Joden. Ze werden afgerekend op de zondige praktijken van koningen en voorvaderen. Dit had zijn weerslag op het geloof van deze vrouw.

De tweede wond. We weten niet precies waarom ze al vijf mannen had gehad, maar we weten dat dit een heel pijnlijk punt voor haar was. Ze schaamde zich er diep voor. Jezus veroordeelt haar er niet om. Jezus laat juist zien dat Hij naar haar toegekomen is, omdat Hij dit weet en haar schaamte wil wegnemen. Hij biedt haar LEVEND water aan. Als ze van dat levende water drinkt, dan zal ze nooit meer dorst hebben en diep van binnen weet ze precies wat Jezus bedoelt.

De Bijbelse achtergronden in dit artikel komen uit de lessen van de kinderwerkmethode Er op uit! 272 lessen die de verhalen uit de Bijbel vertalen naar de belevingswereld van het kind. Het is de missie van Er op uit! om Gods Woord in iedere aspect van het leven te integreren. Er is geen terrein in ons leven, waar God geen mening over heeft. Deze artikelen verbinden actuele thema’s met Gods Woord, zodat we een zoutend zout en een lichtend licht kunnen zijn in de wereld. Wil je op de hoogte blijven van nieuws over Er op uit!, schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

Wat is Jezus medicijn

Wat is nu de kracht van Jezus optreden? Jezus wist alles van haar en toch kwam Hij speciaal naar haar toe en bood haar alles aan wat Hij had, levend water. Het levende water had alles te maken met de bijzondere plek waar ze zaten, de put van Jakob. (Hieronder staat verder uitgewerkt hoe bijzonder de plaats was) De put lag tussen de twee bergen Gerizim en Ebal in.

Op deze plek had Jozua de hele Wet/Torah voorgelezen aan het volk. De Woorden van God waren als levend water voor het volk (Jozua 8:33).

Hij bood haar vriendschap met God aan, door zelf een vriend voor haar te zijn. Jezus medicijn is de ander zien zoals hij of zij werkelijk is en toch een vriend te zijn door dik en dun. Hij is niet bang voor onze zonden, onreinheid en vooroordelen. Jezus heeft ieder mens die in Hem gelooft iets te bieden. Herstel van wonden en reiniging van zonden en ontmaskering van vooroordelen.

Hoe kunnen wij positief Etnisch prof:leren

Wij zijn net zo mens als alle andere mensen. Wij bepalen binnen 0,5 seconden in welk hokje iemand past. We mogen de persoon of niet. Dit wel of niet mogen wordt bepaald door onze opgebouwde (voor)oordelen. We vertrouwen blind op ons gevoel in deze. Deze gevoelens hebben ons tenslotte gebracht waar we nu zijn. Menselijk gezien is het dus heel lastig om net als Jezus positief etnisch te profileren.

We hebben daarom, net als de Samaritaanse vrouw, het nodig om te drinken van het levende water. We moeten de leiding van ons denken en handelen overleveren aan de heilige Geest en dan in verwachting uitzien naar wat God door ons heen gaat doen.

Naar het voorbeeld van Jezus mogen wij ieder mens met open vizier tegemoettreden en onze vriendschap aanbieden en wanneer het daar de tijd voor is Levend water aanbieden. Dat zijn de woorden van God en het Woord zelf, Jezus Christus.

Bijzonderheden rond de put van Jakob

De plek waar Jezus deze vrouw ontmoet is van ongekende historische waarde voor het Joodse volk. Het is bij de bron van Jakob, vlak bij Sichem een plek met oude papieren. Sichem heet tegenwoordig Nabloes.

  1. Abraham arriveerde in het land Kanaän bij Sichem. Genesis 12:7
  2. Jakob bekeerde zich in Sichem door alle afgoden uit zijn huishouden te verwijderen. Genesis 35:2

3 Iets buiten Sichem bij Sichar koopt Jakob een stuk grond en graaft hij de Jakobsput, zo naar men aanneemt. Genesis 33:19

  1. Op de bergen Gerizim en Ebal spreekt Jozua het volk toe over het belang van het gehoorzamen van de Tora. Jozua 8:33.
  2. Daar bij de Jakobsput ontmoet Jezus de Samaritaanse vrouw. Toeval? Zeker niet.

Je kunt je het helemaal voorstellen het gesprek tussen Jezus en deze Samaritaanse vrouw op deze historische plek.

De put werd/wordt gevoed met water dat van de bergen af stroomt. De regen werd opgenomen in de grond en welde op vanuit de put. Op die bergen werd de Torah voorgelezen en de leven gevende woorden daalde op de mensen neer als spreekwoordelijke regen. Eeuwenlang heeft de put de mensen gevoed met helder schoon water. Eeuwenlang aanbaden de Samaritanen daar God en ze leefden volgens de Torah. De Samaritanen erkennen overigens alleen de Torah en niet alle andere Joodse geschriften. En de Samaritanen verwachten net als de Joden een “Taheb”, een bekeerder, die als hervormer zou optreden en de aanbidding op de Gerizim in ere zal herstellen.

Onderstaande verwerking komt uit één van de lessen van Er op uit!

Verwerking voor kinderen: Een fontein van levend water in je binnenste (20 minuten)

Dat is nogal wat wat daar gebeurt. Bij de Samaritaanse vrouw borrelde de vreugde op. Jezus had haar haar net verteld dat er een fontein van levend water in haar zou opwellen en nu gebeurde het ook gelijk. Kunnen jullie begrijpen dat deze vrouw helemaal onderste boven was?

We gaan nu een lamp maken, die iets laat zien van wat er in het hart van deze vrouw gebeurde. Ik doe het nu voor en dan kunnen jullie hem zelf ook thuis gaan maken.

Opties die je hebt zijn: één voorbeeld lamp maken, het filmpje laten zien, of alle kinderen een lamp laten maken.

Jullie gaan thuis een lava lamp maken. Nu bekijken we het filmpje hoe je de lamp kunt maken en dan kunnen jullie hem thuis gaan uitproberen.

Instructiefilmpje https://www.mancave.nl/maak-zelf-een-lavalamp/

Wat is nodig:

  •  Een lege frisdrankfles
    •    Plantaardige olie
    •    Bruistabletten
    •    Warm water
    •    Natuurlijke kleurstof

Wat moet je doen?

  •  Vul de fles voor een kwart met het warme water
    •    Voeg een paar druppels kleurstof toe aan het water en meng het
    •    Giet de olie bij het mengsel, de fles moet bijna vol zijn
    •    Voeg een bruistablet toe
    •    Wanneer je de fles op een zaklantaarn zet krijg je een extra mooi effect
    •    Ben je klaar, doe dan de dop op de fles. Zo kan je het experiment op een later tijdstip herhalen

Wat er gebeurt

Water en olie mengen niet. De kleurstof kleurt alleen het water. Het bruistablet brengt CO2 in het water waardoor het gaat bruisen. Het water met de kleurstof stijgt met de belletjes tot aan de oppervlakte.

Wanneer je verder wilt ‘proeven’ van de methode kun je hieronder proeflessen bestellen of ons uitnodigen voor een presentatie.


Er op uit! heeft het kinderwerkprogramma ontwikkeld bij de 40dagenkalender van Tear. 

Vier prachtige lessen die toewerken naar Pasen, voor zowel de onder- als de bovenbouw.

Ze zijn gratis beschikbaar!

Klik op de afbeelding om naar de site van Tear te gaan en ze te downloaden.

NederlandsEnglish
Naar boven